Leki na depresję. Depresja, zwana także zaburzeniem afektywnym jednobiegunowym, to coraz częstsza choroba. Według WHO zajmuje ona czwarte miejsce pośród najbardziej istotnych problemów zdrowotnych na całym świecie. Dane mówią, że depresja dotyka więcej niż 300 mln osób, bez względu na płeć, wiek czy pozycję w społeczeństwie.

Słaba kondycja psychiczna, problemy natury mentalnej i emocjonalnej prowadzą także do dolegliwości somatycznych. Wynika z tego, że depresja, wbrew powszechnemu poglądowi, jest chorobą nie tylko duszy, ale także ciała. Bardzo ważne jest jej przeciwdziałanie, np. unikanie stresu. Często jest to karkołomne zadanie.

Stres towarzyszy nam bardzo często w pracy, szkole, rodzinie. Niewielka jego ilość działa motywująco, pobudza do działania, ale nadmiar powoduje różnego rodzaju zaburzenia natury psychicznej, w tym właśnie depresję.

 

leki na depresję

Jakie są przyczyny depresji?

Depresja może być powodowana przez dwie główne grupy czynników: egzogenne i endogenne. Przyczyna endogenna to uwarunkowania genetyczne. Naukowcy podejrzewają, że na rozwój zaburzenia afektywnego jednobiegunowego ma wpływ wiele genów, a skłonność do depresji może być przekazywana z pokolenia na pokolenie. Ta postać choroby jest z reguły najcięższa.

Przyczyny egzogenne depresji, nazywane także zewnętrznymi, to oddziaływanie na organizm człowieka stresujących sytuacji, które mogą pochodzić z różnych źródeł, a ich efekt ulega sumowaniu. Epizody depresji zdarzają się także wtórnie do przebiegu wielu stanów chorobowych, na przykład problemów z odżywianiem, nerwic oraz jako skutek uboczny działania substancji psychoaktywnych.

Jakie są objawy depresji?

Mimo że wyróżniamy kilka rodzajów depresji, ich objawy są podobne. Różnią się natomiast intensywnością i momentem, w którym zaczynają doskwierać pacjentowi.

Objawy podstawowe depresji

Do objawów podstawowych zaliczamy między innymi obniżenie nastroju. Pacjent skarży się na chroniczny smutek i ogólne złe samopoczucie. Często doświadcza trudności w odczuwaniu radości i przyjemności. Kolejnym objawem jest spadek szybkości myślenia i wykonywania ruchów. Pogarsza się także intelekt, szwankuje pamięć. Chorzy nawet po wstaniu odczuwają zmęczenie.

U pacjentów z depresją pojawia się niejednokrotnie zaburzenie rytmu okołodobowego i objawy ze strony ciała. Problemy ze snem, chroniczne bóle karku, zaburzenia trawienia i zaparcia to objawy, którym na co dzień stawiają czoła osoby z depresją. Chorzy narzekają także na lęk, zarówno epizodyczny jak i przewlekły. Są napięci, niespokojni, mają ciągłe poczucie, że coś lub ktoś im zagraża.

Wtórne objawy depresji

U chorych na depresję, oprócz objawów podstawowych, obserwuje się także depresyjne zaburzenia myślenia. Pacjenci z reguły oceniają swoją osobę w sposób negatywny, co czasem odnosi się także do ich zdrowia i powoduje hipochondrię. Często wykazują ogólne zniechęcenie do życia i przejawiają skłonności samobójcze.

Zaburzenia aktywności złożonej są kolejnym objawem wtórnym, który pojawia się u chorych na depresję. Pacjenci stopniowo wycofują się z życia społecznego, izolują od znajomych, rodziny, a także zaniedbują swój wizerunek i higienę osobistą.

Jakie są i jak działają leki na depresję?

Trójcykliczne leki przeciwdepresyjne (TLPD)

Działają jak nieselektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, zwiększając tym samym aktywność tych neuroprzekaźników w szczelinie synaptycznej. Mają również działanie antyhistaminowe – uspokajają, hamują świąd.

Nie wpływają one na receptory dopaminowe. TLPD blokują wiele receptorów, są łatwe do przedawkowania i mają niski wskaźnik terapuetyczny, stąd bardzo dużo ich działań niepożądanych, do których zaliczamy: senność, zawroty głowy, suchość w ustach, zaparcia, zwiększenie masy ciała, zaburzenia erekcji i ejakulacji oraz działanie kardiotoksyczne.

Obecnie TLPD stosuje się, gdy inne leki nie przynoszą efektu lub nie są tolerowane przez pacjenta. Trzeba pamiętać, że trójcyklicznych leków przeciwdepresyjnych nie stosuje się w jaskrze, zaburzeniach rytmu serca oraz chorobach układu krążenia.

Przykłady TLPD:

  • amitryptylina (Amitryptylinum VP)
  • doksepina (Doxepin Teva)

Czterocykliczne leki przeciwdepresyjne

Ich właściwości są zbliżone do trójcyklicznych leków przeciwdepresyjnych. Ich profil to działanie przeciwlękowe, przeciwdepresyjne, uspokajające i poprawiające jakość i długość snu. Do ich działań niepożądanych zalicza się agranulocytozę, sedację, a także wzrost apetytu i masy ciała.

Przykłady czterocyklicznych leków przeciwdepresyjnych:

  • mirtazapina (Mirtagen, Mirtor, Mirzaten Q-Tab, Remirta ORO)

Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI)

Podobnie do TLPD hamują wychwyt zwrotny serotoniny i noradrenaliny, ale nie działają na receptory histaminowe i adrenergiczne. Ich przewaga nad TLPD to znacznie mniejsza ilość działań niepożądanych. Ich działanie jest też szybsze niż TLPD i dużo bezpieczniejsze.

Do działań niepożądanych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny należą: nudności, wymioty, zaparcia, bóle głowy, wzrost tętna, nadciśnienie, zaburzenie funkcji seksualnych i stany pobudzenia.

Przykłady inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny:

  • wenlafaksyna (Alventa, Axyven, Efectin ER, Faxigen XL, Efevelon SR, Symfaxin)
  • duloksetyna (AuroDulox, Depratal, Duloxetine Mylan, Dulsevia)

Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)

Hamują wychwyt serotoniny ze szczeliny synaptycznej oraz wykazują znikomy wpływ na wychwyt noradrenaliny. Mają one o wiele szerszy indeks terapeutyczny niż TLPD. Ich cechy szczególne to mała toksyczność i spore bezpieczeństwo stosowania.

Są to obecnie najpowszechniej stosowane leki przeciwdepresyjne. Działania niepożądane SSRI to spadek masy ciała, anoreksja, zaburzenia funkcji seksualnych, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, bezsenność, niepokój i zachowania samobójcze.

Przykłady selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny:

  • fluoksetyna (Bioxetin, Andepin, Fluxemed, Seronil)

  • citalopram (Aurex, Cipramil, Cital, Oropram)

  • sertralina (ApoSerta, Aserta, Miravil, Sertagen, Zoloft, Zotral)

  • paroksetyna (ParoGen, Paroxetine Aurovitas, Xetanor)

  • escitalopram (Betesda, Mozarin, Lexapro, Servenon)

Leki na depresję nowej generacji

Zaliczamy do nich:

  • mianseryna

  • mirtazapina

  • nefazodon

  • trazodon

Mechanizm działania mianseryny polega na blokowaniu receptorów adrenergicznych presynaptycznych alfa-2 oraz postsynaptycznych alfa-1. Ich zablokowanie powoduje wzmożone wydzielanie serotoniny i adrenaliny do synapsy.

Mianseryna działa lepiej na receptory adrenergiczne, a mirtazapina na serotoninowe. Podobne działanie wykazuje nefazodon i trazodon, które mają zdolność niewielkiego blokowania wychwytu zwrotnego serotoniny.

Mirtazapina i mianseryna są wskazane w leczeniu depresji, bezsenności oraz silnego lęku oraz niepokoju ruchowego. Trazodon i nefazodon są z powodzeniem stosowane w przypadku niepokoju, lęków i problemów z zasypianiem. Tianeptyna znajduje zastosowanie w leczeniu alkoholizmu, stanów lękowych, insomni oraz zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych.

Reklama

baner erecepta

 

Leki na depresję – skutki uboczne

Skutki uboczne antydepresantów pojawiają się najczęściej wtedy, kiedy lek lub jego dawka zostały nieprawidłowo dobrane. Do najczęściej obserwowanych działań niepożądanych należą:

  • nadmierna senność lub trudności z zasypianiem

  • nadmierny apetyt lub brak apetytu

  • chroniczne zmęczenie

  • spadek masy ciała

  • przyrost masy ciała

  • nudności, wymioty

  • drżenia mięśniowe

  • spadek libido

  • wzmożona potliwość

  • pobudzenie psychoruchowe

  • zaburzenia erekcji i ejakulacji.

Antydepresanty nowej generacji cechują się mniejszymi skutkami ubocznymi w porównaniu do starszych leków. Mianseryna może prowadzić do suchości błon śluzowych, senności i sedacji. Zdarzają się także działania kardiotoksyczne. Mirtazapina z kolei jest pozbawiona takiego działania, dlatego można ją stosować u pacjentów geriatrycznych.

Leki na depresję bez recepty?

Wyżej wymienione tabletki na depresję to leki na depresję na receptę. Są przepisywane przez psychiatrów, ale także lekarzy rodzinnych, którzy również posiadają wiedzę i narzędzia, by pomagać chorym borykającym się z zaburzeniem afektywnym jednobiegunowym.

Trzeba pamiętać, że nie ma czegoś takiego jak antydepresanty bez recepty. Można kupić co najwyżej suplementy diety bez recepty lub leki na uspokojenie. W swoim składzie posiadają one zazwyczaj wyciągi roślinne, które ułatwiają radzenie sobie z obniżeniem nastroju.

Suplementem diety jest preparat Depresanum. Zawiera on inozytol, L-tryptofan, wyciąg z kwiatu szafranu, witaminę B6 i kwas foliowy. Jest to suplement diety, który może wspomagać pacjenta, gdy jego objawy nie są bardzo nasilone. W przypadku znacznego obniżenia nastroju, braku motywacji czy myśli samobójczych należy niezwłocznie zasięgnąć porady lekarza, który zaleci najskuteczniejsze leki na depresję na receptę. W leczeniu depresji można wspomagać się wyciągami z roślin, takich jak:

  • chmiel zwyczajny (szyszki chmielu do zaparzenia)

  • lawenda wąskolistna (Bioton Relewium)

  • melisa lekarska (melisa do zaparzenia)

  • dziurawiec zwyczajny (Depremin, Dziurawiec Fix)

  • kozłek lekarski (Waleriana Colfarm)

  • szafran (Depresanum, suplement diety z szafranem od Swanson)

Zioła te mają działanie uspokajające i łagodzące objawy stresu. Są to najskuteczniejsze leki na depresję bez recepty, przy czym należy pamiętać, by ich stosowanie skonsultować z lekarzem. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że zioła, podobnie jak inne leki, wchodzą w interakcje z równocześnie przyjmowanymi preparatami i mogą zaburzać ich działanie.

 

Leki na depresję - na receptę i bez recepty

Kiedy można stosować zioła, a kiedy konieczna jest wizyta u specjalisty?

Ziołowe środki uspokajające można stosować w celu poprawienia nastroju i jako ułatwienie zasypiania. Mogą one służyć jako wspomagacz leczenia depresji podczas psychoterapii, psychoterapii online lub farmakoterapii klasycznymi lekami na receptę. Zioła mogą być stosowane doraźnie, przed stresującym wydarzeniem, np. egzaminem, rozmową o pracę czy przed snem.

Naturalne antydepresanty nie są jednak lekiem na wszystko. NIejednokrotnie ich działanie jest zbyt słabe. Konsultacja z lekarzem jest konieczna, kiedy chory jest płaczliwy, apatyczny, nic go nie cieszy, nie odczuwa radości z codziennych zajęć oraz ma myśli samobójcze. W takich sytuacjach należy jak najszybciej odwiedzić lekarza rodzinnego, psychologa lub psychiatrę, którzy dobiorą odpowiednią terapię.

Witamina D a depresja

Witamina D należy do grupy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Do powstania jej aktywnej postaci potrzebne są promienie słoneczne. W naskórku prekursory są przekształcane do funkcjonalnej witaminy D. Jej źródło wydaje się łatwo dostępne, co jednak nie zmienia faktu, że niedobór wit. D jest istotnym problemem na świecie. Dotyczy to również obszarów o znacznej ekspozycji na słońce, np. Australii. W populacji polskiej u około 20% stwierdza się obniżone stężenie omawianej witaminy we krwi.

Witamina D wpływa na wchłanianie wapnia w jelitach, jego usuwanie w nerkach oraz aktywność komórek kościogubnych w kościach. Ale co ma wspólnego z depresją? Okazało się, że receptory dla witaminy D znajdują się także w komórkach nerwowych. Badania pokazują, że może ona uczestniczyć w procesie powstawania neuroprzekaźników i zapobieganiu niedoborowi dopaminy oraz serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym.

Witamina D może także hamować powstawanie wolnych rodników, które uszkadzają tkanki i mają właściwości mutagenne. Wiele badań wskazuje jednogłośnie, że istnieje korelacja między niskim poziomem witaminy D a rozwojem depresji, chociaż sam mechanizm nie jest w stu procentach poznany.

Stosowanie suplementacji, zwłaszcza u osób leczonych antydepresantami, wykazuje pewną użyteczność kliniczną. Trzeba jednak zaznaczyć, że witamina D powinna występować w organizmie w określonym stężeniu, a jej suplementacja powinna przebiegać z głową i pod kontrolą lekarza – tylko w przypadku niedoboru.

Nadmiar witaminy D jest niebezpieczny! Stężenie optymalne to >30-50 ng/ml. Stężenie powyżej 100 ng/ml jest toksyczne. Nagromadzony przy okazji wapń odkłada się w sercu, tętnicach, nerkach i pęcherzyku żółciowym.

Depresja oporna na leczenie

Głównym celem terapii depresji jest całkowite ustąpienie objawów i powrót pacjenta do pełni sprawności. Jednakże, pomimo dużego postępu w zakresie farmakoterapii zaburzenia afektywnego jednobiegunowego, tylko 60-70% pacjentów, którzy są wrażliwi na antydepresanty, odpowiada na leczenie (pierwszy i drugi rzut). Więcej niż jedna trzecia pacjentów leczonych na depresję jest oporna.

Czynniki ryzyka wystąpienia lekooporności to:

  • nieadekwatna dawka leku

  • nieodpowiedni lek

  • behawioralne i zewnętrzne czynniki podtrzymujące chorobę

  • brak współpracy na linii lekarz – pacjent

  • zła diagnoza.

 

najskuteczniejsze leki na depresję

Co można zrobić w takiej sytuacji? Jedną ze strategii jest optymalizacja leczenia przeciwdepresyjnego, co odnosi się do dawki oraz czasu leczenia. Można również dokonać zmiany leku na lek z innej lub tej samej grupy preparatów.

Kolejna strategia to połączenie leków z różnych grup, czyli leków o różnych mechanizmach działania. Do metod niefarmakologicznych zaliczamy:

  • terapię elektrowstrząsową – znajduje ona zastosowanie w stanach, kiedy potrzebna jest szybka zmiana, np. kiedy zagrożone jest życie pacjenta w ciężkiej depresji. Terapia elektrowstrząsowa jest zalecana wtedy, gdy jej ryzyko jest mniejsze niż stosowanie metod farmakologicznych. Zabiegi są wykonywane zazwyczaj 2-3 razy w tygodniu.

  • stymulację nerwu błędnego (VNS) – Światowa Federacja Towarzystwa Psychiatrii Biologicznej rekomenduje VNS pacjentom leczonym na depresję, gdy zawiodły 3 stosowane wcześniej leki antydepresyjne. W terapii depresji stosuje się także głęboką stymulację mózgu (DBS) i przezczaszkową stymulację magnetyczną (TMS). Wiele badań potwierdza skuteczność powyższych metod w leczeniu opornej depresji.

Najczęściej zadawane pytania

Jak objawia się depresja?

Depresja, nazywana także zaburzeniem afektywnym jednobiegunowym, objawia się długotrwałym obniżeniem nastroju, zniechęceniem, brakiem motywacji, smutkiem i apatią. Bardzo często bliscy pacjenta zauważają, że rzeczy, które dotychczas przynosiły radość, dzisiaj są obojętne. W skrajnych przypadkach mogą pojawiać się myśli oraz próby samobójcze, co jest niezwykle niebezpieczne.

Objawy depresji nie powinny być bagatelizowane i osoby, które obserwują jej początki nie mogą doprowadzać do jej pogłębiania. Warto zawczasu skorzystać z fachowej pomocy, która w większości przypadków prowadzi do całkowitego ustąpienia dolegliwości.

Kiedy należy udać się do psychiatry?

Jeżeli objawy o niewielkim lub umiarkowanym nasileniu trwają przez 2-4 tygodni, wskazana jest konsultacja z psychiatrą. Jeżeli nasilenie dolegliwości jest duże, wizyta powinna nastąpić jak najszybciej. Jeżeli objawy utrzymują się tylko 2-3 dni, ale ich pojawianie się jest cykliczne, również należy spotkać się ze specjalistą.

Do poddania się badaniom powinny skłaniać takie objawy jak: bezsenność, przewlekłe choroby somatyczne, niewyjaśnione bóle, częste infekcje, osłabienie, myśli samobójcze przy współistnieniu ciężkich wydarzeń w życiu czy chronicznego stresu.

Jeżeli Ty lub osoba z Twojego otoczenia miewa myśli samobójcze lub znajduje się w kryzysie emocjonalnym, warto skorzystać z bezpłatnego całodobowego numeru telefonu 116 123, pod którym dyżurują specjaliści Instytutu Psychologii Zdrowia. Ich zadaniem jest udzielenie wsparcia potrzebującym osobom.

Czy leki na depresję są szkodliwe?

Antydepresanty, podobnie jak pozostałe leki, posiadają pewne skutki uboczne, które mogą wystąpić u pacjentów. Do negatywnych objawów zaliczamy uzależnienie, otumanienie, problemy z koncentracją, zaburzenia erekcji, spadek libido, nadmierną senność oraz nadwrażliwość na światło.

Warto jednak pamiętać, że takie działanie pojawia się stosunkowo rzadko, a jeżeli już ma miejsce, to korzyści ze stosowania leków przeciwdepresyjnych wielokrotnie przewyższają ich skutki uboczne. Nie należy unikać problemu, tylko dać sobie pomóc, by nie dopuścić do powstania ogromnego spustoszenia, jakie czyni depresja w organizmie człowieka.

Czy leki antydepresyjne kolidują z alkoholem?

Leki na depresję i alkohol to niezwykle niebezpieczne połączenie. Te dwie substancje wchodzą ze sobą w interakcje, dlatego razem powodują wzmożone zaburzenia koncentracji, agresję oraz spowolnienie procesów myślowych i ruchowe. W takich sytuacjach nierzadko pojawiają się omamy, zaburzenia pamięci i świadomości. Podczas terapii depresji występuje bezwzględny zakaz spożywania alkoholu.

Bibliografia

  1. Jakie leki stosuje się w depresji?, lek. Weronika Rybicka
  2. Depression, R. E. Rakel 
  3. Depression Overview, Thomas McCarter, Chief Clinical Officer, Executive Health Resources in Newtown Square, PA
  4. Farmakologia ogólna i kliniczna,  Bertram G. Katzung, Susan B. Masters, Anthony J. Trezor
  5. Witamina D i objawy depresji: metaanaliza badań, Krzysztof Maria Wilczyński, Katarzyna Chęcińska, Krzysztof Kulczyk, Małgorzata Janas-Kozik
  6. Treatment – Resistant Depression, Daniel Souery, M.D., Ph.D.; George I. Papakostas, M.D.; and Madhukar H. Trivedi, M.D.
  7. Depresja oporna na leczenie – zalecenia Konsultanta Krajowego w dziedzinie psychiatrii, Piotr Gałecki, Katarzyna Bliźniewska-Kowalska

 

 

 

Umów się na fizjoterapię psychosomatyczną:

Tel: 503-733-127

 

Pracujemy od poniedziałku do piątku w godzinach od 7:00 do 20:00

Zespół KORE Fizjoterapia Specjalistyczna.

OPINIE O NAS:

robert lakotta
robert lakotta
2021-09-28
Rewelacja wszystkim polecam w 30 min postawiony na nogi!!!!jeszcze raz bardzo dziękuje
Karolina Kubik
Karolina Kubik
2021-09-11
Super atmosfera, profesjonalne podejście. Bardzo polecam.
Magda Krupa
Magda Krupa
2021-09-02
Polecam
Ola Tryk
Ola Tryk
2021-09-01
Bardzo polecam gabinet KORE - terapeuci na najwyższym poziomie wiedzy, umiejętności oraz kultury osobistej, pełni uśmiechu i zdolności fachowcy. Szeroka oferta zabiegów i różnych terapii. Atmosfera niewielkiego centrum uspokaja, że nawet największe "tortury" z zakresu terapii manualnej są niestraszne :) Nieustannie szkoląca się załoga gotowa jest stawić czoła każdemu wyzwaniu które przyniesie pacjent. Jako aktywny sportowiec zaglądam często i po sprawdzeniu wielu gabinetów, to do KORE wracam zawsze. Polecam bardzo gorąco!
Marek Małkowiak
Marek Małkowiak
2021-08-24
Jeżeli w innych zakładach leczniczych wezmą przykład z Kore to może coś się w służbie zdrowia zmieni na lepsze
karol paczuski
karol paczuski
2021-08-13
Dobra placówka mają też sprzęt do terapii polecam
Kamila
Kamila
2021-08-08
Pan Krzysztof pełen profesjonalizm, gabinet czysty, schludny, terapeuta kulturalny. Precyzja i dokładność, zarówno badania jaki i terapii. A mój brzuch już nie boli, funkcjonuje normalnie. Kilka prostych rad na temat żywienia, jakieś ziółko i kilka igieł zrobiły robotę. Pozdrawiam serdecznie
Maria
Maria
2021-08-08
Pan Krzysztof jest mega specjalistą, że swoi bólami kręgosłupa chodziłam po wielu lekarzach i tylko jadłam zalecane tabletki, które nic nie wnosiły, a nawet czułam się po nich gorzej. Nikt nie poświęcił mi tyle czasu co Pan Krzysztof, dokładnie zbadał, dotknął, użył jakiś narzędzi, no bolało ale czasem musi, zadał ćwiczenia jako pracę domową i wyjaśnił co się tam właściwie dzieje. Po 2 wizytach pomogł, minęły dwa miesiące i po bólu ani śladu. Serdecznie polecam

 

 

Dagmara Porada – Redaktor medyczny

Studiuje Medycynę na kierunku lekarskim na Śląskim Uniwersytecie Medycznym w Katowicach. Copywriterka z 6-letnim stażem i lekkim piórem. Twórczyni wielu artykułów, opisów i blogów firmowych. Miłośniczka psów i dobrej książki.

 

 

 

5.00 avg. rating (100% score) - 2 votes